लक्ष्मी उप्रेती
मेचीनगर । झापा अर्जुनधारा— ११ लक्ष्मीधापका ८४ वर्षीय धनपति र ७६ वर्षीया गुनमाया सेढाईका आँखाबाट अझै आँशु बग्न रोकिएको छैन । देशभर प्रदर्शन भएको ‘जेनेरेशन जेड’ (जेनजी) नवपुस्ताको आन्दोलनमा ३९ वर्षीय छोरा ज्ञानेन्द्र सेढाई (गोपाल)को मृत्युसँगै सेढाई दम्पत्तिको बुढेसकालको सहारा गुमेको छ । उनको यो मृत्युको खबरले झापा र सेढाई परिवारलाई मात्र होइन, देशलाई दुखेको छ ।
सेढाई दम्पत्तिका पाँच सन्तानमध्ये गोपाल कान्छा सन्तान थिए । दुई छोरामध्ये जेठाको परिवार अहिले अमेरिका बस्ने गरेका छन् । तीन छोरीहरु आ–आफ्नै घरमा छन् । यसकारण बृद्ध—बुद्धा आमाबाबु हेर्ने दायित्व कान्छा छोरा गोपालको थाप्लोमा थियो । जेनजीका नवपुस्ताले सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा, भ्रष्टाचारको अन्त्य र सुशासनको मागसहित २३ भदौंबाट शुरु गरेको प्रदर्शनले झापा समेत चुप थिएन ।
यही प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीले चलाएको गोली लागेर २४ भदौंमा झापाको विर्तामोडमा गोपालले वीरगति प्राप्त गरे । इलाका प्रहरी कार्यालय बिर्तामोडमा भएको झडपमा उनी घाइते भएका थिए । प्रहरीले चलाएको गोली उनको छातीमा लागेको थियोे । दिउँसो ४ बजेतिर गोली लागेका सेढाई सडकमै ढलेका थिए । उपचारका लागि बीएण्डसी अस्पताल पु¥याउँदा उनको मृत्यु भइसकेको थियो । सेढाई जेनजी पुस्ताले गरेको आन्दोलनमा झापामा मृत्यु हुने पहिलो युवा हुन् । इलाका प्रहरी कार्यालय बिर्तामोड र बीएण्डसी लगभग दुई सय मिटरको दुरीमा रहेका छन् ।
गोपालको मृत्युले सेढाई दम्पत्तिले एउटा सन्तान र बुढेसकालको सहारामात्र गुमाएनन्, रगतको अभावमा अस्पतालको वेडमा छटपटाइरहेका सयौ विरामीहरुको एउटा रक्तदाता गुम्यो । समाजले एउटा अनुभवी, मिलनसार मृदुभाषी, सरल स्वभाव, धार्मिक तथा सामाजिक र असल समाजसेवी गुमायो । थुप्रै योग साधकहरुले असल र अनुभवी गुरु गुमाए । गोपाल नियमित रक्तदाता र एक असल सामाजिक अभियन्ता पनि थिए । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी शाखा झापाका अध्यक्ष लोकराज ढकालले विर्तामोडमा आन्दोलनको क्रममा शहीद भएका गोपाल नियमित रक्तदाता र एक असल सामाजिक अभियन्ता रहेको बताए ।
उनी योग सिकाउँथे, योग गुरु थिए । उनको निधनले गाउँ शोकमा डुब्यो । आज उनको सिङ्गो गाउँ नै शोकमग्न छ । अहिले उनका गाउँलेहरु भन्छन् – ‘छोरा मारे, सहारा खोसे ।’ अविवाहित छोरा गोपालको विवाहका लागि सेढाई परिवारले कुरा चलाउँदैं थियो । उनी पनि परिवारको आग्रहलाई स्वीकार गर्दै विवाहका लागि तयारी नै थिए । राम्रो बधुको खोजीमा थियो उनको परिवार । तर, प्रहरीको गोलीले गोपाल ढलेसँगै सेढाई दम्पत्तिको बुहारी भित्र्याउने र स–साना नाति नातिना खेलाउने इच्छा र रहर पनि अधुरै रह्यो । ‘भाइको विवाहको कुरा चल्दैं थियो, उसले आफैले पनि केटी हेर्दै थियो’ दिदी तुलसा सेढाईले भनिन्,—‘ तर,भनेजस्तो बधु भेटिएको थिएन ।’ अब बृद्ध —बृद्धा आमा बाबुसहित सेढाई परिवारलाई असल बुहारी र खुसी दिने उनको सपना सँधैका लागि सपना नै रह्यो ।
२०४३ साल भदौं २८ गते तेह्रथुम जिल्लाको तत्कालीन ह्वाकु गाविस — ५ चिसापानीमा जन्मेका गोपाल सानैदेखि हक्की स्वभावका थिए । ‘मेरो कान्छो भाइ सानैदेखि हक्की स्वभावका थिए’ दिदी तुलसा सेढाईले भनिन्,—‘ कसैमाथि कसैले अन्याय अत्याचार गरेको उनलाई पटक्कै मन पर्दैन थियो, त्यसको विरुद्धमा ऊ बोली हाल्थ्यो, त्यसकारण पनि हरेक मान्छेका लागि भनेर कसैलाई न विझाउने ऊ आँखाको नानी थियो ।’ २३ गते काठमाडौंमा भएको घटनाले भाइ निक्कै स्तब्ध बनेको उनले बताइन् । दिनभरि रुदैं मात्र थियो । आमाले धेरै सम्झाउनु भयो । तर, उनको मन मानेन । २४ गते विहान उनी नियमित योग कक्षा चलाउन गए । त्यसपछि फर्केर घर आएलगत्तै गाई दुहुने काम गरे ।
मोटरसाइकलमा चढाएर बाबुलाई उपचारका लागि शनिश्चरे लगे । दही चिउरा र केरा उनलाई मनपर्ने खाजा थियो । त्यो पनि खाए । त्यसपछि विहान ११ बजेतिर रक्तदान गर्ने भन्दै महानन्द चोकतर्फ लागे । ‘नजा बाबु नजा भनेर आमाले धेरै सम्झाउनु भयो,’— दिदीले अबरुद्ध गलामा भनिन्—‘ आमा तपाईको छोरा मर्दैन, केही हुँदैन, मर्दा पनि हाँसी हाँसी मर्छ भन्दैं अघि बढे । ऊ आमा बुवाको प्राण थियो, ढुकढुकी थियो, साँच्चै भन्नुपर्दा आमाबाबुको श्वास नै थियो ।’
कसैका लागि रक्तदान गर्न भन्दै हिडेका गोपाल आज कहिल्यै नफर्किने गरी अस्ताए । गोपाल सँधै भन्थे ‘आमा अन्याय र अत्याचारका विरुद्ध मर्नुपरे हाँस्दै हाँस्दै मरौला ।’ आज सेढाई परिवारको ढल्यो घरको खम्बा, अस्तायो बुढेसकालको सहारा । छोराको निधनले विक्षिप्त भएका सेढाई दम्पत्तिसँग जेठा छोरा र अन्य छोरीहरुसहित बाँकी परिवारको मुख हेरेर चित्त बुझाउनुको अर्को विकल्प छैन । दुःख गरेर पढाएको छोरो गोली लागेर ढल्दा अहिले सेढाई परिवारमा सम्हालिन कठिन भएको छ ।
२४ गते अमेरिकामा रहेका दाजु भाउजुलाई सामान पठाउने तयारीमा पनि थिए उनी । विहान ११ बजेर ४ मिनेटमा दिदी भाइको कुरा भएको थियो । सामान हाल्न जाने कुरा भएको दिदीले बताइन् । कमर्समा मास्टर्स गरेका उनले डेढ विगाह जमिनमा विभिन्न विरुवाको नर्सरी लगाएर व्यवसायिक कृषि कर्म गरेका थिए । सुपारी, मरिजलगायतको खेती गर्दै थिए । पढाइमा सानैदेखि जेहेन्दार गोपाल पढाइका अलावा अतिरिक्त क्रियाकलापमा पनि उत्तिकै रुचि राख्थे । अहिले उनको निधनले सिङ्गो गाउँ शोकमा छ ।
